ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥ ΠΤΩΧΕΥΤΙΚΟΥ ΚΩΔΙΚΑ ΕΝΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΣ ΟΔΗΓΟΣ

Η μεγάλη ιδιαιτερότητα του Νέου Πτωχευτικού Κώδικα, δηλαδή του Ν. 4738/2020, που τον διαφοροποιεί από τα προηγούμενα νομοθετήματα που αφορούσαν την πτώχευση, είναι ότι έχει μία πολύ συγκεκριμένη αποστολή: να αποτελέσει το ένα και μοναδικό εργαλείο για τη διευθέτηση του ιδιωτικού χρέους στη χώρα μας. Αυτό σημαίνει ότι καλείται ο συγκεκριμένος νόμος να προσφέρει λύσεις όχι μόνον για την ικανοποίηση των πιστωτών, αλλά και να παρέχει λύσεις και στους οφειλέτες.

            Ας ανατρέξουμε στα βασικά εργαλεία του Νέου Πτωχευτικού Κώδικα:

 Η πλατφόρμα του Εξωδικαστικού Μηχανισμού

Ο νέος νόμος εισάγει μία νέα ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα Εξωδικαστικού Μηχανισμού Ρύθμισης Οφειλών της Ε.Γ.Δ.Ι.Χ. (Ειδική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους). Μέσω αυτής της πλατφόρμας, οι οφειλέτες (αλλά και οι πιστωτές τους) δύνανται να επιδιώξουν την εξωδικαστική ρύθμιση των οφειλών τους τόσο προς τους ιδιώτες πιστωτές τους (ιδίως Τράπεζες και Funds) όσο και προς τους δημόσιους πιστωτές (Δημόσιο – Εφορία και Ασφαλιστικά Ταμεία).

Προϋπόθεση σε κάθε περίπτωση για την έγκριση της ρύθμισης αποτελεί η λεγόμενη «βιωσιμότητα» του οφειλέτη, ήτοι πρέπει ο οφειλέτης να αποδείξει ότι ο αιτών τη ρύθμιση μπορεί και να την υποστηρίξει, παράλληλα με την αξιοπρεπή του διαβίωση.

Πρέπει να σημειωθεί, όμως, ότι, μολονότι οι οφειλές προς το Δημόσιο ακολουθούν μια σχετικά τυποποιημένη διαδικασία, οι οφειλές προς τους ιδιώτες πιστωτές δύνανται να ρυθμιστούν μόνον μέσω μιας αμοιβαίας συμφωνούμενης ρύθμισης. Τουτέστιν, καμία Τράπεζα και κανένα Fund δεν μπορεί να υποχρεωθεί σε συγκεκριμένη ρύθμιση, ούτε άλλωστε απαιτείται να αιτιολογήσουν την ενδεχόμενη (αλλά πολύ πιθανή) άρνησή τους να συμφωνήσουν σε οποιαδήποτε πρόταση υποβληθεί από τον οφειλέτη στην πλατφόρμα, έστω κι αν αποδεικνύεται η βιωσιμότητα του οφειλέτη μέσω μιας συγκεκριμένης ρύθμισης (ή και μόνον αυτής). Πάντως, αν ο οφειλέτης διατηρεί οφειλές και προς το Δημόσιο και προς ιδιώτες πιστωτές, προϋπόθεση για την ενεργοποίηση της τυποποιημένης διαδικασίας ρύθμισης των οφειλών προς το Δημόσιο είναι η επίτευξη συμφωνίας και με τους ιδιώτες πιστωτές, ώστε να γίνει λόγος για «συνολική ρύθμιση» των οφειλών.

Αναστολή Διώξεων από την Υποβολή της Αίτησης

            Υπάρχει όμως και μια θετική παράμετρος της πλατφόρμας: από την υποβολή της αίτησης ρύθμισης στην ως άνω πλατφόρμα έως την με οποιονδήποτε τρόπο περάτωση της διαδικασίας, αναστέλλονται όλα τα διωκτικά μέτρα κατά της περιουσίας του οφειλέτη. Στον κανόνα αυτό υπάρχουν δύο βασικές εξαιρέσεις: πρώτον, πλειστηριασμοί που ορίστηκαν εντός τριμήνου από την υποβολή της αίτησης πραγματοποιούνται κανονικά και, δεύτερον, οι ενέγγυοι πιστωτές  (με εξασφάλιση υποθήκης) δύνανται να προπαρασκευάζουν τη διενέργεια πλειστηριασμών (π.χ. να στέλνουν διαταγές πληρωμής), ώστε, εάν η αίτηση δεν καρποφορήσει, να έχουν ήδη δημιουργήσει το έδαφος για να προχωρήσει η εκτέλεση (κατάσχεση και πλειστηριασμός) κατά της περιουσίας του οφειλέτη. 

            Αν όμως δεν συντρέχουν αυτές οι προϋποθέσεις, ανεξαιρέτως της έκβασης της αίτησης, το κέρδος του οφειλέτη έγκειται στο χρόνο που εξασφαλίζει· πράγματι, ο κερδισμένος χρόνος είναι πάντοτε υπέρ του οφειλέτη και της χάραξης της καλύτερης δυνατής στρατηγικής (νομικής και διαπραγματευτικής) οδού, δίχως την άμεση απειλή της απώλειας της περιουσίας του να επικρέμαται ως δαμόκλειος σπάθη και να τον εξωθεί σε σπασμωδικές κινήσεις.

 

            Πτώχευση – Ποιον Συμφέρει Τελικά;

            Η Πτώχευση είναι – και πρέπει να είναι –  το ύστατο μέτρο διευθέτησης του ιδιωτικού χρέους του οφειλέτη, λόγω των σημαντικών επιπτώσεων που συνεπάγεται στην οικονομική, περιουσιακή, αλλά και προσωπική – ηθική κατάστασή του. Παρά ταύτα, υπάρχουν και περιπτώσεις όπου ενδεχομένως η πτώχευση να αποτελεί συμφέρουσα λύση όχι μόνον για τους πιστωτές του οφειλέτη, αλλά και για τον ίδιο. Εξυπακούεται ότι πρέπει να έχουν προηγηθεί προσπάθειες του οφειλέτη για ρύθμιση του χρέους και να έχουν αποτύχει οι ρυθμίσεις αυτές, αλλά όχι λόγω δόλου = πρόθεσης του οφειλέτη να μην πληρώνει…

            Χαρακτηριστικά, οφειλέτες δίχως καμία απολύτως ακίνητη περιουσία ή και με αμελητέα και επουσιώδη περιουσία, δύνανται να απαλλαγούν από τα χρέη τους, κατά κανόνα εντός τριετίας, δίχως να έχουν κάτι να χάσουν. Σε κάθε περίπτωση, εντός ή εκτός πτώχευσης όμως,  υπάρχει κίνδυνος να υπάρξουν κατασχέσεις σε μισθούς και συντάξεις στο εγγύς μέλλον. Επίσης, οι πραγματικά ευάλωτοι δανειολήπτες – κατά τα κριτήρια του νόμου – μπορούν να διασφαλίσουν, μέσω του μηχανισμού της δωδεκαετούς μίσθωσης, ότι δεν θα βρεθούν από τη μια μέρα στην άλλη έξω από το σπίτι τους. Μολονότι κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι στο πέρας της δωδεκαετίας οι οφειλέτες είναι σε θέση να επαναγοράσουν την κατοικία τους, τουλάχιστον δημιουργούνται οι προϋποθέσεις να είναι εφικτό να ορθοποδήσει στο μεσοδιάστημα ο οφειλέτης, έχοντας επιτύχει την απαλλαγή από τα χρέη του.

Φυσικά, σε κάθε περίπτωση, ο οφειλέτης που διώκει την πτώχευσή του προς «όφελός» του, θα καλείται κάθε φορά να αντιμετωπίσει την σκόπελο της καταχρηστικότητας, η οποία κατά όλα τα φαινόμενα προσομοιάζει στην περιώνυμη έννοια του «δόλου» του Ν. 3869/2010 για τα Υπερχρεωμένα Νοικοκυριά.

Προφανώς, ο Νέος Πτωχευτικός Κώδικας δεν παρέχει «εύκολες λύσεις» για τους οφειλέτες. Δυστυχώς, στις περισσότερες περιπτώσεις φαίνεται το συγκεκριμένο νομοθέτημα  κλίνει απροκάλυπτα υπέρ των συμφερόντων των πιστωτών έναντι του οφειλέτη. Σε αυτή όμως τη νέα νομική πραγματικότητα, το μείζον είναι να βρίσκεται κάθε φορά ο τρόπος για να εξασφαλιστούν, κατά το δυνατόν, τα συμφέροντα του οφειλέτη, κάτι που είναι εφικτό μόνο μέσω της ειδικής και αρμόδιας καθοδήγησης που είναι σε θέση να παρέχουν οι εξειδικευμένοι στο αντικείμενο νομικοί συμπαραστάτες.

            Τέλος, πρέπει να τονιστεί ότι καμία υπόθεση δανεισμού δεν είναι απολύτως ίδια με οποιαδήποτε άλλη, ώστε να πρέπει να αξιολογείται κάθε περίπτωση μεμονωμένα και να λαμβάνονται ξεχωριστά όλες οι επιμέρους και μοναδικές συνθήκες και καταστάσεις, οικονομικής, περιουσιακής και προσωπικής ακόμη φύσης, ώστε να αναζητούνται και εξευρίσκονται αν όχι οι ιδανικές, έστω οι βέλτιστες δυνατές λύσεις για τους οφειλέτες. Σημειωτέον ότι υπάρχουν πάντα τρόποι να αμφισβητηθεί το ύψος της οφειλής και να αναγνωριστεί δικαστικά ότι απαιτείται να γίνει διαγραφή μεγάλων ποσών που έχουν χρεωθεί στον δανειολήπτη παράνομα. Για όλα αυτά βέβαια απαιτείται έγκαιρη συνεργασία με νομικό και οικονομολόγο αλλά επιτυγχάνονται μεγάλα οφέλη για τους οφειλέτες και διασώζονται ακίνητα.

Άνθια Κορέλα
Δικηγόρος-Διαμεσολαβήτρια
akorela.lawfirm@gmail.com

                                              

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *